بیاختیاری ادرار در بارداری، یکی از مشکلات رایج در زنان است که بسیاری از مادران، تجربه میکنند. این وضعیت به دلیل افزایش فشار رحم بر مثانه، تغییرات هورمونی و ضعیف شدن عضلات کف لگن رخ میدهد و ممکن است هنگام عطسه، سرفه، خندیدن یا فعالیتهای ناگهانی باعث نشت ادرار شود. اگرچه این مشکل میتواند ناخوشایند باشد، اما کاملاً طبیعی و در اغلب موارد موقتی است. با انجام تمرینات مناسب، رعایت نکات بهداشتی و کنترل سبک زندگی، میتوان بیاختیاری ادرار را در دوران بارداری مدیریت کرد و از این مرحله با آرامش بیشتری عبور کرد.
بی اختیاری ادرار در بارداری چیست؟
بیاختیاری ادرار در بارداری، به ناتوانی در کنترل ادرار گفته میشود که در دوران بارداری رخ میدهد. این مشکل به صورت نشت ادرار، بهویژه در موقعیتهای خاص مثل سرفه، عطسه، خنده یا تغییر وضعیت بدن بروز میکند. در این حالت، فرد بدون اراده و به صورت ناخواسته مقدار کمی از ادرار خود را از دست میدهد.
بیاختیاری ادرار، به صورت مقطعی است. بیشتر در سه ماهه دوم یا سوم بارداری اتفاق میافتد. این وضعیت، بعد از زایمان از بین میرود اما در برخی موارد، مشکلاتی مثل نشت مکرر ادرار یا نیاز فوری به ادرار وجود دارد.
بیشتر بخوانید: تنگ کردن واژن با لیزر
علتهای بیاختیاری ادرار در بارداری
علتهای بیاختیاری ادرار در بارداری، به تغییرات فیزیولوژیکی و جسمی ناشی از دوران بارداری مربوط میشود. یکی از اصلیترین علل آن، افزایش حجم رحم است که به تدریج بزرگتر میشود و بر مثانه فشار وارد میکند و باعث کمتر شدن ظرفیت آن و در نتیجه نیاز به ادرار یا بیاختیاری هنگام سرفه، عطسه، خنده یا فعالیتهای بدنی میشود.
تغییرات هورمونی در دوران بارداری باعث میشود سطح هورمونها مثل پروژسترون و ریلکسین افزایش مییابد که موجب شل شدن عضلات کف لگن و کاهش توانایی آنها در حمایت از مثانه میشود.
بیشتر بخوانید: بیاختیاری ادرار بعد از زایمان
درمان بی اختیاری ادرار در بارداری
درمان بیاختیاری ادرار در بارداری، از جمله روشهای غیرجراحی است که به بهتر شدن وضعیت کمک میکند. یکی از مهمترین روشها، تمرینات کگل است که به تقویت عضلات کف لگن کمک میکند که قادر به کنترل بی اختیاری ادرار مثانه است. همچنین، مدیریت مصرف مایعات، اثر مهمی در کمتر شدن بیاختیاری دارد.
مصرف مایعات به میزان کافی در طول روز و پرهیز از نوشیدنیهای محرک مثل کافئین و الکل، فشار کمتری به مثانه وارد میکند. برای جلوگیری از نشت ادرار هنگام سرفه یا عطسه، استفاده از پدهای بهداشتی مخصوص بارداری و پوشیدن لباسهای راحت، تاثیر میگذارد.
در برخی موارد، پزشک، تمرینات خاصی برای تقویت عضلات شکم و لگن یا توصیه به پوزیشنهای خاص برای تسکین فشار روی مثانه را تجویز میکند. در موارد نادر که این روشها اثر گذار نیست، پزشک از درمانهای پیشرفتهتری مثل صندلی بی اختیاری ادرار، لیزر درمانی یا تکنیکهای فیزیوتراپی خاص استفاده میکند. به طور کلی، بیاختیاری ادرار در بارداری بیشتر بهصورت موقت بوده و بعد از زایمان از بین میرود.
انواع بیاختیاری ادرار در بارداری
به طور کلی مهم ترین انواع بیاختیاری ادرار در بارداری، بی اختیاری استرسی و فوریتی است. اولین نوع، بیاختیاری، استرسی است که رایجترین نوع، در دوران بارداری است. این نوع بیاختیاری، زمانی رخ میدهد که بر مثانه فشار وارد شود.
نوع دوم، بیاختیاری فوریتی است که در آن فرد احساس ناگهانی و شدیدی برای دفع ادرار دارد و نمیتواند خود را کنترل کند. این نوع بیاختیاری، به دلیل تغییرات هورمونی و افزایش حجم مایعات در بدن اتفاق میافتد که مثانه را تحریک کرده و باعث نیاز مکرر به دفع ادرار میشود. بیاختیاری در برخی از زنان باردار، ترکیبی رخ میدهد. ترکیبی از بیاختیاری استرسی و فوریتی است و در این حالت فرد، از ادرار به هنگام فشار، هم از احساس ناگهانی نیاز به ادرار، به وجود میآید.
راههای پیشگیری و کنترل بیاختیاری ادرار در بارداری
راههای پیشگیری و کنترل بیاختیاری ادرار در بارداری، مانند چندین روش ساده است که به بهتر شدن وضعیت مادران باردار کمک میکند. مصرف مایعات بسیار مهم است؛ باید از نوشیدن حجم زیادی از مایعات به یکباره و بهویژه قبل از خواب خودداری کرد تا فشار کمتری بر مثانه وارد شود. تخلیه منظم مثانه بهصورت منظم در فواصل زمانی کوتاه، از پر شدن بیش از حد مثانه و بروز بیاختیاری ادرار، پیشگیری میکند. این روشها به زنان باردار کمک میکند تا راحتتر از این دوران عبور کنند.
سوالات متداول
آیا بیاختیاری ادرار در بارداری طبیعی است؟
بله، بیاختیاری ادرار در دوران بارداری یک مشکل طبیعی و موقتی است که بسیاری از زنان با آن روبرو میشوند. در اثر فشار رحم به مثانه و تغییرات هورمونی ایجاد میشود.
آیا بیاختیاری ادرار در بارداری به مشکلات جدی منجر میشود؟
به طور کلی، بیاختیاری ادرار در دوران بارداری مشکلی موقتی است و به طور معمول به مشکلات جدی منجر نمیشود. با این حال، اگر علائم شدید یا طولانی مدت باشند، مشاوره پزشکی، کمک کننده است.
آیا بیاختیاری ادرار در بارداری نیاز به درمان دارد؟
در بیشتر موارد، بیاختیاری ادرار نیازی به درمان ندارد و با استفاده از روشهای پیشگیرانه و تغییرات در سبک زندگی بهبود مییابد. اما در موارد شدیدتر، درمانهایی مثل تمرینات فیزیوتراپی کف لگن یا لیزر درمانی توصیه شود.
سخن آخر
بیاختیاری ادرار در بارداری یکی از مشکلات شایع و موقتی است که بسیاری از زنان در دوران بارداری، آن را تجربه میکنند. این وضعیت بهویژه در سه ماهه دوم و سوم بارداری رخ میدهد و خوشبختانه این مشکل بعد از زایمان اغلب از بین میرود و اکثر زنان قادر به بازگرداندن کنترل بر مثانه خود خواهند داشت. با این حال، روشهای مختلفی برای کمک به کمتر کردن علائم و بهتر شدن وضعیت وجود دارد که به راحتی در دوران بارداری مدیریت میشود.